YAZARLAR

anasayfa Yazarlar Ahmet MELİK ÇOCUKLARDA ÇEVRE BİLİNCİ

ÇOCUKLARDA ÇEVRE BİLİNCİ

06 Mart 2020, Cuma 14:18
Ahmet MELİK Tüm Yazıları
Ahmet MELİK
facebook paylaş twitter paylaş yorum yaz

Saygıdeğer Başakşehirliler;
Bu haftaki yazımızın konusu “Çocuklarda Çevre Bilinci” olarak belirledik. Çevre bilinci
doğal yaşamın yeryüzündeki devamlılığını sağlayabilmek için insanların sürdürülebilir bir
yaşam anlayışı geliştirmelerini sağlamayı ve doğayla uyumlu bir yaşam tarzını
benimsemelerini teşvik etmeyi kapsar. Doğayı korumak, yaşadığımız çevredeki ortak
kullanım alanlarını paylaşmak, canlı yaşamına ve kendi hak ve ihtiyaçlarımıza olduğu kadar
onlarınkine de saygı duymak çevre bilincinin temel amaçlarıdır. Hepimizin bildiği gibi insan,
çevreyi oluşturan birey konumundadır. Sosyal çevrenin yapıtaşı olan bireyler sürekli birbirleri
ile etkileşim içerisindedirler. Çocuğundan yetişkinine her insan, her gün mahallede, okulda,
arkadaş ortamında, çarşıda, pazarda… diğer insanlarla yani çevreyle iletişim halindedir. Aile
ise bu büyük ve insanın insan olarak şekillenmesini sağlayan yapının sadece küçük bir
parçasıdır. Ailenin en küçük ve en hareketli bireyleri olan çocuklar da bu yaşam biçiminden
nasiplerini almaktadır. Çocuklarımıza daha güzel bir doğa ve çevre sunabilmemiz için
toplumun tüm fertlerine, okullara, devlet kurumlarına yerel yönetimlere çok önemli
sorumluluklar düşmektedir.
Çevre sorunlarındaki artış, çevre eğitiminin önemini gün geçtikçe daha çok ortaya
koymaktadır. Yaşanan çevre sorunları iklim değişikliği, kuraklık ve susuzluğu da beraberinde
getirmektedir. Her gün dünyanın çeşitli bölgelerinden çevre felaketi haberleri gelmekte, bu
durum bizlere sağlıklı bir nesil yetiştirmek için daha büyük sorumluluklar yüklemektedir. Bu
bilinçle toplumun tüm hücrelerinde gerekli çalışmaları yapmamız gerekmektedir.
Her alanda olduğu gibi bu konudaki eğitim de çocukluk yıllarından başlamalıdır. Çevre
eğitiminin yaşamın ilk yıllarından itibaren başlaması, kısa ve uzun süreli olumlu sonuçları
beraberinde getirecektir. Bu nedenle anaokulundan itibaren çevre bilincini geliştirmeye
yönelik etkinlikler okulöncesi eğitim programlarında yer alır. Bu programların amacı
çocuklara doğal hayatı tanıtmak, çevre bilincini geliştirmek, doğa ile uyumlu bir yaşam tarzı
benimsemelerini ve doğal olan her şeyi koruyarak doğaya zarar verici etkenlere karşı olmak
bilincinin oluşumunu teşvik etmektir. Anaokulunda doğal hayatı ve çevresini tanıyan
çocukların bu alandaki eğitimi ilköğretim döneminde de devam eder. Küçük çocuklara
verilecek çevre eğitimi, onların çevrelerini tanımalarını, sevmelerini, çevreyi korumaya
yönelik bilinçli bir bakış açısı geliştirmelerini sağlayacaktır. Tüm çocuklar bebekliklerinden
itibaren kazandıkları tüm becerileri gözlemleme ve model alma yoluyla öğrenirler. Bu

nedenle anne baba bir konuda ne kadar açıklama yaparsa yapsın kendi davranışlarıyla
açıklamaları uymuyorsa çocuklar duyduklarını değil gördüklerini uygulayacakladır. Çevreye
en az zarar veren malzemeler kullanmak, geri dönüşümü olan malzemeler kullanmak ve
bunların yeniden kullanılabilmesi için gerekli çabayı göstermek ve çocukların da böyle
davranmalarını desteklemek ailelerin dikkat etmesi gereken hususlardır. Bu nedenle konuya
dikkat çekilmesi, küçük çocuklara yönelik çevre eğitimi çalışmalarının arttırılması,
yaygınlaşması önem taşımaktadır. Bu durum yetişkin bireylerin, okullarımızın konuya duyarlı
bir yaklaşım göstermesini zorunlu kılmaktadır. MEB da her kademedeki eğitim kurumlarında
konuya ilişkin çalışmalarını sürdürmektedir. Örn; Ağaçların Adı İstanbul, Sıfır Atık, konuyla
ilgili, resim, şiir, kompozisyon yarışmaları vs.
Başakşehir Belediyesi Ölçeğinde neler yapıldığına da bir göz atalım isterseniz. Yapılan
çalışmaları şu şekilde sıralayabiliriz.
Okullarla “İş birliği İçerisinde Sıfır Atık” projesi. Çalışma aynı zamanda Atık Nakit projesi
adı altında site yönetimleri ile de sürdürülmektedir. Belediyemiz, atık yağların toplanması,
atık pil toplama kampanyaları, çocuklara çevre bilinci kazandırmak amacıyla geri dönüşüm
parkı, Cumhur Başkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN’ın talimatları ile yapılan millet
bahçesi projesi gibi çalışmaları başarıyla uygulamakta ve halkımıza hizmet etmenin gururunu
yaşamaktadır. Tüm bunların yanı sıra ilçemiz kişi başına düşen yeşil alan olarak da İstanbul
ve Avrupa’nın birçok büyükşehrinden daha parlak bir görüntü sergilemektedir.
Örneklendirecek olursak İstanbul genelinde kişi başına düşen yeşil alan 6 metrekare iken,
ilçemizde şu an 23 metrekaredir. Avrupa’da ise kişi başına düşen yeşil alan miktarı 12-14
metrekare arasında değişmektedir. Tüm bu çalışmalardan dolayı Türkiye’nin en genç
Belediye Başkanı Sayın Yasin KARTOĞLU’na bir Başakşehir Sakini olarak teşekkür
ediyoruz.
Eğitim programları ve müfredatı içinde çevre bilincinin geliştirilmesine yer ve önem verilse
de bu alandaki asıl öğrenim çocuğun aile ve yakın çevresindeki kişilerin davranışlarını
gözlemlemesiyle gerçekleşir. Anne babasının elindeki kâğıdı rahatlıkla sokağa attığını gören
çocuk aynı davranışta bulunmakta bir sakınca görmeyecektir. Benzer olarak evdeki kâğıt ile
diğer çöplerin birbirlerinden ayrı olarak toplandığını gören bir çocuk da bu davranışı devam
ettirecektir.
Bu nedenle çocuklara çevre bilinci kazandırmak için öncelikle anne babaların davranışlarıyla
ile çocuklarına model olmaları önemlidir. Ayrıca çevre bilinci ile ilgili temel eğitim aslında

bebek dış dünyanın farkına varmayı başladığı andan itibaren başlar. Çünkü daha önce de
belirtildiği gibi çevre bilinci sadece doğayı korumak değildir kişinin çevresi ile uyum içinde
yaşama becerisidir.
Daha önce de belirtildiği gibi çevre bilince aslında sadece doğal hayatı tanımayı ve sevmeyi
kapsamaz. Bunların yanı sıra sahip olduğumuz kaynakları nasıl kullanacağımızı bilmek, kendi
hak ve özgürlüklerimize sahip çıktığımız gibi başkalarınınkine de saygı göstermek de çevre
bilinci kapsamına giren konulardır. Çocukları bu konularla ilgili eğitmek için anne babaların
evde elektrik, su, kâğıt gibi kaynakları idareli kullanma, geri dönüşümü mümkün olan (kâğıt,
cam, pet şişe gibi) atıkları uygun şekilde saklama konularında model olmaları önemlidir.
Son olarak çocuklarımızı çevre bilinci aşılamak için nasihat etmek yerine onlara örnek
davranışlar sergileyelim. Kalınız sağlıcakla.

Ahmet MELİK

facebook paylaş twitter paylaş yorum yaz
YORUMLAR
ziyaretçi
yükleniyor